આ વાર્તા આપણને એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે: “જેવું કરશો તેવું ભરશો.” જો આપણે બીજાને નુકસાન પહોંચાડીએ, તો તેનો પરિણામ આપણે પણ ભોગવવો પડે છે. ભલાઈનો માર્ગ ભલાઈ લાવે છે, જ્યારે બુરાઈનો માર્ગ બુરાઈને જ આપણી પાસે લાવે છે. હિતોપદેશની આ વાર્તામાં, જંગલના પ્રાણીઓએ ચતુર શિયાળની મદદથી ક્રૂર હાથીને સજા કરીને બતાવી દીધું કે, કોઈ પણ ખોટું કર્મ ક્યારેય દંડ વિના રહેતું નથી.
ચાલો, આજે એક નવી બાળવાર્તા વાંચીએ.
એક વિશાળ જંગલ હતું, જ્યાં અનેક પ્રકારનાં પ્રાણીઓ રહેતા હતા. તેમાં એક હાથી પણ રહેતો હતો, જેને કર્પૂરતિલક કહેવામાં આવતો હતો. તેના માથા પર ચંદન જેવું નિશાન હતું, જેના કારણે બધા તેને આ નામથી ઓળખતા હતા. સામાન્ય રીતે હાથી શાંત અને માયાળુ પ્રાણી છે, પરંતુ કર્પૂરતિલક ખૂબ જ ક્રૂર અને ઉદ્ધંડ હતો. તે મનમાન્યું વર્તન કરતો અને જંગલમાં આમ-તેમ ભટકતો. તેને બીજા પ્રાણીઓની કોઈ ચિંતા નહોતી. તે મનમાં આવે ત્યારે વૃક્ષો ઉખાડી નાખતો, ડાળીઓ તોડી પાડતો અને પક્ષીઓના માળા નષ્ટ કરતો. તેના ભારે પગ તળે કેટલાંય નિર્દોષ પક્ષીઓ અને તેમના બચ્ચાઓ ચગદાઈ જતા.
કર્પૂરતિલકની આ નિર્દયતાને કારણે, જંગલના બધા પ્રાણીઓ તેનાથી ડરતા હતા. સિંહ અને વાઘ જેવા શક્તિશાળી પ્રાણીઓ પણ તેનાથી દૂર રહેતા. એક દિવસ, કર્પૂરતિલકે શિયાળોના બખોલ તોડી નાખ્યા, જેમાં કેટલાક શિયાળો અને તેમના બચ્ચાઓ મૃત્યુ પામ્યા. આ જોઈને બધા શિયાળ ખૂબ જ ગુસ્સે ભરાયા અને તેમના દુઃખની વાત અન્ય પ્રાણીઓ સાથે કરી. બધા એકઠા થઈને વિચારવા લાગ્યા કે આ ક્રૂર હાથીને કેવી રીતે સજા આપવી.
બધાનો એક જ મત હતો કે, આ હાથીને સજા થવી જ જોઈએ. પરંતુ, તેના વિશાળ કદ અને શક્તિને કારણે તેને મારવું અશક્ય લાગતું હતું. ત્યારે એક વૃદ્ધ શિયાળ આગળ આવ્યું અને બોલ્યું, “આ કામ મારા પર છોડી દો. હું તમને ખાતરી આપું છું કે, આ હાથી હવે આપણને કદી પણ હેરાન નહીં કરે. તેના ક્રૂર કૃત્યોની સજા તેને મળશે જ.”
વૃદ્ધ શિયાળે એક યોજના ઘડી. તે કર્પૂરતિલક પાસે ગયું અને ઝૂકીને સલામ કરી બોલ્યું, “મહાન કર્પૂરતિલકજી! આપ જંગલના સૌથી શક્તિશાળી અને મહાન પ્રાણી છો. આપના જેવા મહાન પ્રાણીને રાજા બનાવવાનો નિર્ણય જંગલના બધા પ્રાણીઓએ લીધો છે. આજે રાજ્યાભિષેકનો શુભ દિવસ છે. આપને રાજા બનાવવા માટે બધા પ્રાણીઓ તળાવ પાસે એકઠા થયા છે.”
કર્પૂરતિલકને પોતાની પ્રશંસા સાંભળી ખૂબ જ ગર્વ થયો. તેને રાજા બનવાની ઇચ્છા હતી, તેથી તે શિયાળ સાથે તળાવ તરફ ચાલ્યો. શિયાળ તેને જંગલમાં આવેલા એક કાદવભર્યા તળાવ પાસે લઈ ગયું. શિયાળ તો નાનું અને ચપળ હતું, તેથી તે કાદવમાંથી સહેલાઈથી પાર થઈ ગયું. પરંતુ, કર્પૂરતિલક જ્યારે કાદવમાં પગ મૂક્યો, ત્યારે તે ખૂબ ઊંડો ડૂબવા લાગ્યો. તે બહાર નીકળવા માટે પ્રયત્ન કરવા લાગ્યો, પરંતુ તે જેટલો પ્રયત્ન કરતો, તેટલો વધુ ડૂબતો ગયો.
કર્પૂરતિલકે મદદ માટે બૂમો પાડી, “મિત્ર, મને બચાવો! હું કાદવમાં ડૂબી રહ્યો છું!” શિયાળે જવાબ આપ્યો, “ઓ ક્રૂર હાથી, તું જંગલમાં કેટલાય નિર્દોષ પ્રાણીઓને મારી ચૂક્યો છે. તારી મદદ કરવા કોઈ આવશે નહીં. તારા કર્મનો ફળ તું આજે ભોગવી રહ્યો છે.” આટલું કહીને શિયાળ ત્યાંથી ચાલ્યું ગયું અને કર્પૂરતિલક કાદવમાં ડૂબીને મૃત્યુ પામ્યો.
જંગલના બધા પ્રાણીઓ આ સમાચાર સાંભળી ખૂબ જ ખુશ થયા. તેમણે ચતુર શિયાળની બુદ્ધિમત્તા અને સાહસિકતાની પ્રશંસા કરી. આમ, કર્પૂરતિલકના ક્રૂર વર્તનની સજા તેને મળી ગઈ અને જંગલમાં ફરીવાર શાંતિ પ્રસ્થાપિત થઈ.
આ વાર્તા આપણને શીખવે છે કે, જેવું કરશો તેવું ભરશો. ખોટું કર્મ ક્યારેય દંડ વિના રહેતું નથી.
